SERVETBANDEN, OOK WEL GENOEMD SERVETRINGEN - zilver.nl blog
Zilver.nl blog logo

SERVETBANDEN, OOK WEL GENOEMD SERVETRINGEN

Door Saskiageschreven op 26 november 2020 1 reacties


Zilveren servetringen, servetbanden Blog Zilver.nl   Nu de dagen snel korter worden, gaan we langzaamaan nadenken over de feestdagen. Welke menu’s we serveren op onze feestelijk gedekte tafels. Bij mij hoort op een mooi gedekte tafel ook een mooi servet, gestoken in een zilveren servetring.

Van tafellaken naar servet

Servetten horen nu helemaal bij een mooie gedekte tafel. Deze gewoonte is echter nog maar een goed twee eeuwen oud. Toen we nog nauwelijks eetgerei hadden veegden we vette handen aan lappen en kleding, en daarna aan het tafellaken. Dit laatste doen mijn kinderen helaas nog steeds als ze denken dat ik het niet zie. Vanaf het begin van de 19e eeuw ontstond een steeds uitgebreidere tafelcultuur waarin onder andere plaats was voor servetten, vingerdoeken en veel meer.

Groot en klein

Welgestelde families bezaten grote sets tafellinnen, meestal wit linnen damast. Zo’n set bestond uit een tafellaken, met minimaal een dozijn bijpassende servetten en vingerdoeken. Met bijpassend werd bedoeld : geweven in hetzelfde damast-patroon, en voorzien van een geborduurd initiaal van de eigenaar. Servetten waren flinke lappen stof, meestal vierkant, maar de oudere servetten waren rechthoekig. De maat kwam in de richting van 90x90 cm. Ter vergelijk : onze huidige servetten zijn veelal kleiner, denk aan 60x60 cm. En dan waren er nog de vingerdoeken. Dit waren een kleine maat servetten – zo’n 35 à 40 cm in het vierkant – die werden gebruikt bij het ontbijt of bij de broodmaaltijd. Let op: “lunch” is een latere aanduiding van het middageten. De grote servetten werden alleen gebruikt bij het diner.
Zilveren servetringen gehamerd bijpassend bij Zilver bestek Blog Zilver.nl Zilveren servetringen met naam Blog Zilver.nl

Beschaafd gebruik

Zo’n vingerdoek of servet ligt links van het bord, direct naast de vork (dan wel vorken wanneer u meerdere gangen serveert). Bij aanvang van de maaltijd legt u de servet dubbelgevouwen op uw schoot, met de vouw naar u toe. Onder geen beding stopt u een punt achter uw boord; dit werd beschouwd als uiterst onbeleefd. Ik vond het dan ook erg grappig toen we in een restaurant werden aangemoedigd dit juist wel te doen. In Galicia (noordwest Spanje) zijn “percebes” ofwel eendenmosselen en lokale delicatesse. Bij het verorberen ervan wil nog wel eens wat vocht rondspatten. Vandaar dat het hele tafelgezelschap verdwijnt achter flinke servetten.

Servetringen, vingerdoekringen en meer…

Begin 19e eeuw lagen de prachtig geweven stukken damast nog naast of op het bord voor aanvang van de maaltijd. Bij grootste diners werden er zelfs grote figuren van deze servetten gevouwen die de tafel sierden. Daarnaast werd er flink uitgepakt voor de tafelaankleding; denk aan pièce de milieus etc . In die trend paste het, om ook voor servetten een mooie houder te maken.  Het servet werd opgerold in de “servetband”, ofwel servetring, en zo bewaard tot de volgende maaltijd. Rond 1830 werden de eerste zilveren servetbanden Dit is een link naar onze webwinkel geïntroduceerd, tegen 1860 werden ze gemeengoed en rond de eeuwwisseling was de variatie in modellen enorm. Bij gegoede families waren de servetbanden van zilver of ivoor. Mensen met minder te besteden gebruikten servetbanden van papier maché, geborduurde stof en later celluloid en bakeliet. Het doel van de banden was hier het identificeren van de eigenaar : er was een wekelijkse wasbeurt, en tussentijds moest de juiste servet voor ieder gezinslid klaarliggen.
Oude catalogus van Kempen servetringen Blog Zilver.nl oude zilveren servetringen in catalogi Blog Zilver.nl
Twee oude catalogi van zilverfabrieken. Links de catalogus van “Zilverfabriek Voorschoten” uit 1928, rechts “Van Kempen, Begeer en Vos” uit 1930. De variëteit aan servetringen is enorm. Bovendien valt in de kleine lettertjes te lezen dan bij ieder model servetband, een klein model vingerdoekring en zelfs kinderservetring geleverd kon worden met dezelfde vormgeving. Gezien het flinke verschil in grootte tussen server en vingerdoek was dit ook gewoon nodig.   zilveren servetringen en vingerdoekringen Blog Zilver.nl Op deze foto is het maatverschil tussen de servet- en vingerdoekringen goed te zien. Van links naar rechts op de foto : een strak getrapt Art Deco model gemaakt door W. Burger (Haarlem), in het midden een gehamerd model met kraallijstje door C.F. Wewer (Schoonhoven, jaren ’20) en rechts een vreemde eend in de bijt : de servetclip. Deze gehamerde clip is ontwikkeld door zilversmid H. Weidema uit Rotterdam, die er zelfs een patent op aanvroeg. De servetband klapt open; de achterkant is van zilverdraad. Makkelijk in gebruik want hij rolt niet van tafel, en omdat de achterkant “open” is, wordt het zilvergewicht gereduceerd.

Enorme variëteit

Er zijn heel erg veel verschillende modellen servetringen gemaakt: glad of gehamerd, met parelrand, met drukke gravering – de variatie is eindeloos. Omdat mijn zilveren bestek gehamerd is, koos ik ook voor servetringen met die mooie facetten.  Echter mijn ‘dagelijkse’ servetring is een familiestuk. Het is een gladde, bijna zeshoekige band met een kabelrand, gemaakt door Barends in Amsterdam. Er staat “Moeder” in gegraveerd in een prachtig schoonschrift. Deze servetband is van mijn overgrootmoeder geweest. Het is het linker exemplaar op de foto hieronder. Gegraveerde zilveren servetringen Blog Zilver.nl

Nog meer variatie

Als een beetje ’vreemde eend in de bijt’ zijn er nog servethouders. Deze zorgen voor een betere bescherming van de kleding tegen gemorst voedsel. Echter, omdat ze niet “comme il faut” waren, zullen ze alleen gebruikt zijn in huiselijke kring – tenzij er gerechten als percebes werden geserveerd natuurlijk. Er zijn 2 modellen : de ene, voornamelijk gebruikt door dames, bestaat uit een kettinkje waaraan knijpertjes zitten. Je deed je servet dan voor de borst, vastgemaakt door de klemmetjes en het kettinkje in je nek. Ik zie mijn Oma nog zo zitten. De andere is wat ouder, en eigenlijk alleen gemaakt voor een heer : een zilveren klemmetje dat geopend werd door het lusje omhoog te schuiven. Het servet kon er dan tussen geschoven, en met het lusje naar beneden klemde de servetpunt vast. Het haakje werd in het bovenste knoopsgat van de boord vastgehaakt, of aan de boord gehangen (wie weet dit nog?). Voilà een uiterst effectieve vlekkenvanger. Op onderstaande foto staat een “mattenklopper-model” en een “klauwtje”, dat grip heeft omdat beide zijden voorzien zijn van bol/hol reliëf. Beide zijn gemaakt voor 1905. Meer geschikt voor het kerstdiner zijn de servetringen : glad of gehamerd, rond of ovaal, uit een set of gepersonaliseerd met een ingegraveerde naam – schitterend in alle variatie. Als er maar geen papieren servetje in zit….
Zilveren servethouders en servetklemmetjes Blog Zilver.nl Antieke zilveren servetring met gravure Blog Zilver.nl
PS en zet eens een zilveren mandje  op tafel voor brood, bonbons, … `Bekijk ook onze collectie: Zilveren servetringen Dit is een link naar onze webwinkel Ouden en antieke zilveren servetbanden en klemmen Dit is een link naar onze webwinkel Verzilverde servetbanden Dit is een link naar onze webwinkel
Beoordelingen
3886 klanten waarderen ons gemiddeld met een 9.6/10
Snelle levering van mooie sieraden en ook nog leuk ingepakt!Goede website, snelle levering, fijne prijzen, kortom: prima!Helma - Hellevoetsluis
Ruim assortiment en snelle leveringVia de webaite was het eenvoudig om uit het ruime assortiment een mooi geboorte geschenk tw kiezen. Graveren was mogelijk, gratis inpak service en goed verpakt en zeer vlot thuis afgeleverd.Rima - Ridderkerk
super!!!super goede en snelle service en prachtig ingepakt.SV - W
UitstekendZelfs een blauwe versiering op doosje bij een jongetje.A.Dijkstra - Joure
Prima ervaringDe bestelling is vlot en correct afgehandeld. Keurig ingepakt voor moederdag. Geweldig dat de oorbelletjes als een volwaardig pakket werd verzonden (ik dacht meer aan een brievenbuspakketje)! Al met al TOP.Joop - Klaaswaal
Nieuwsbrief

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en ontvang 2,50 euro korting!

Blijf op de hoogte van onze nieuwe collectie's, nieuwtjes en nieuwe artikelen. Maandelijks ontvangt u een mail.

Je gaat akkoord met de zorgvuldige verwerking van je gegevens zoals beschreven in de privacy statement .

* vereist
Instagram