Zilver.nl blog logo

“Het is niet alles goud wat er blinkt”

Door Juwelenhistoricus bekend van Tussen Kunst en Kitschgeschreven op 5 februari 2022 Geen reacties


Eén van de belangrijkste ontwikkelingen in de geschiedenis van het juweel is ongetwijfeld de introductie geweest van platina omstreeks de eeuwwisseling aan het eind van de 19e eeuw. Platina boche diamanten en turkoois Frankrijk rond 1900 al
Platina broche/hanger bezet met diamanten en turkoois gemaakt in Frankrijk rond 1900.

Platina

Platina behoort tot een groep van zes metalen (iridium, osmium, palladium, rhodium en ruthenium) en was reeds bekend in het oude Egypte, maar werd toen nog niet als edel gezien. Vanaf de zestiende eeuw werd op kleine schaal platina gedolven in Columbia, waar de Indianen er kralen van maakten, maar pas in 1748 rapporteerde de Spaanse mathematicus Don Antonio de Ulloa (1716-1795) vanuit New Granada dat een nieuw metaal met de naam 'platina' (letterlijk: 'klein zilver' was gevonden dat slechts met moeite van goud kon worden onderscheiden.   Platina suikerbak met blauw glas Janety Blog Zilver.nl
Platina suikerbak met een blauw glazen binnenbak gemaakt door Marc Etienne Janety in Frankrijk ann 1786,
  Hoewel platina spoedig als een apart chemisch element werd beschouwd, werd het in 1785 door de grote Franse naturalist Buffon in zijn 'Histoire naturelle des minéraux' nog beschreven als een legering van goud en ijzer. Gelijktijdig werd het harde en moeilijk te bewerken platina met succes toegepast in het Parijs van Lodewijk XVI. Men ontdekte dat door toevoeging van arsenicum het enorm hoge smeltpunt van 1769 C kon worden verlaagd en het was de goudsmid Marc Etienne Jannetti die rond 1785 begon met het vervaardigen van platina zoutstrooiers, dozen en kandelaars. Dankzij de geringe uitzetting van het metaal werden in die tijd eveneens de standaard meter en kilogram in platina uitgevoerd. Nieuwe platinavondsten werden gedaan in de Oeral en de Russische minister van financiën Kankrin (1775-1845) liet zelfs een gelimiteerde serie platina munten slaan.  

Platina diadeem

In 1789 werd een platina miskelk aangeboden aan de Paus en in 1828 vervaardigden twee Parijse goudsmeden platina trouwringen, maar het duurde tot 1847 voor alle technische problemen zover waren overwonnen dat het metaal een steeds belangrijkere plaats ging innemen in de productie van juwelen. Tijdens de Parijse Wereldtentoonstelling in 1855 veroorzaakte de juwelier Eugène Fontenay een sensatie met een diadeem, waarvan de zetting gedeeltelijk uit platina bestond. Dankzij de hardheid konden de zettingen tot een minimum worden beperkt, terwijl de kleur van het metaal een gunstige invloed had op de schittering van diamant.  

Diamant gezet in platina

Van het tot dan toe gebruikte en relatief zachte zilver waren de zettingen altijd tamelijk grof en het natuurlijke oxydatieproces van zilver temperde de schittering van de stenen. Ten tijde van de enigszins schemerige kaarsverlichting in de achttiende en de negentiende eeuw was dit geen probleem, maar de opkomst van het elektrische licht aan het eind van de negentiende eeuw vroeg om een heel ander soort juwelen, waarbij platina een uitkomst bleek te bieden. Platina broche met diamanten Belle Epoque Blog Zilver.nl al
Bele Epoque platina hanger bezet met diamanten.

Juwelier Cartier

De juwelier Cartier begon platina in kleine hoeveelheden te verwerken in 1853, terwijl vanaf 1886 ook witgoud (een legering van geelgoud en palladium of nikkel) werd toegepast. Het schijnt dat Cartier het beste platina van Parijs gebruikte. In eerste instantie werd de bovenrand van de dichte zettingen voorzien van minuscule inkepingen, het zogenaamde 'millegriffe' of 'serti perlé'. Pas later kwam de open chaton met vier of zes klauwen in gebruik. Langzamerhand ging platina een steeds belangrijkere plaats innemen. De relatieve zeldzaamheid zorgde voor een hogere prijs dan goud en in 1903 bereikte de wereldconsumptie 7525 kilo. Bovendien bleek platina zeer geschikt voor de fijne, kantachtige juwelen in de 'style guirlande', die omstreeks de eeuwwisseling werd beschouwd als alternatief van de Art Nouveau. Dankzij het gebruik van platina werd deze 'style guirlande' , in weerwil van zijn achttiende-eeuwse oorsprong, zelfs spoedig als een 'nieuwe' stijl gezien. En er waren juweliers in Parijs die adverteerden met termen als 'nouveaux modèles' en 'bijoux entièrement nouveaux'.     Platina broche/hanger diamant van Cartier ca 1908 Blog Zilver.nl
Hanger/broche gemaakt van platina bezet met diamanten gemaakt door Cartier in 1908, Collectie
  Toch bleef een aantal goudsmeden nog lange tijd in zilver en goud werken. Mogelijk omdat ze opzagen tegen de moeilijke technische aspecten, maar hierbij kan ook geld een rol hebben gespeeld. Zo liet Louis Cartier in 1901 de uiteindelijke beslissing tussen platina en zilver voor een strikvormige broche over aan de klant, de gravin Killarney, maar attendeerde haar wel op de veel lagere prijs van zilver. De meest delicate platina zetting in de 'style guirlande' was de zogenaamde 'lelietjevan-dalen' zetting of 'serti muguet', die de vorm had van het bloempje.

Art Déco juwelen

Maar de werkelijke glorietijd van platina brak aan met de twintiger jaren. Het grote succes van het Art Déco juweel werd zelfs in belangrijke mate bepaald door de toepassing van dit metaal. Over dit succes en de geschiedenis van platina in het algemeen heeft het juweliershuis Cartier in 1996 een belangrijk standaardwerk gemaakt, het boek: Platinum By Cartier.   Lees ook van juwelenhistoricus Martijn Akkerman de blogs: Fleur-de-Lys, een koninklijke uitstraling Een juweel als geluksbrenger Bekijk ook de collectie van Zilver.nl: Antieke sieraden Dit is een link naar onze webwinkel Gouden sieraden Dit is een link naar onze webwinkel  
Beoordelingen

8

Vlot en netjesBesteld en binnen een paar dagen thuis.Els en Peter van Andel · ELBURGgisteren om 20:01

10

Goede service!Mijn bestelling is snel behandeld en snel bezorgd. Ik had voor mijn eerste kleinkind een rammelaar gekocht en laten graveren. Dit is heel mooi en correct gedaan. Mochten er meer kleinkinderen komen, dan is deze juwelier door mij opnieuw te vinden! Dank jullie wel voor de snelle en correcte levering!Trudie De Bruin · 's-Gravenhagegisteren om 14:45

10

Zeer snelle en correcte levering.De website is duidelijk. Wat wel handig zou zijn is een beter idee van de gravering van de gewenste tekst. Er staan diverse voorbeelden maar die komen niet bij de aanvraag te voorschijn. We hadden niet verwacht dat we het bestelde al binnen 24 uur in huis zouden hebben. En zeer verzorgd. Mooi verpakt en zonder plastic. En een leuke verrassing erbij bovendien. Met zo'n cadeau kun je aankomen!Wessel · Vledder17 mei 22

10

Heel mooi product in prachtige verpakking Het bestellen ging heel eenvoudig. Het product voldeed volledig aan mijn verwachting. En het was super mooi ingepakt.Berdien · Zuid-Scharwoude17 mei 22

10

Super.Prachtige overzichtelijke website met een uitgebreide collectie My iMenso. En een hele snelle verzending. En als laatste prachtig ingepakt, echt super. Dank jullie wel.José · Almere15 mei 22

4429 klanten waarderen ons gemiddeld met een 9.6/10
Nieuwsbrief

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief en ontvang 2,50 euro korting!

Blijf op de hoogte van onze nieuwe collectie's, nieuwtjes en nieuwe artikelen. Maandelijks ontvangt u een mail.

Je gaat akkoord met de zorgvuldige verwerking van je gegevens zoals beschreven in de privacy statement .


* vereist
Instagram zilver.nl